Παραμεθόριος

Καταγράφοντας την Ιστορία της Χίου

ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ ΛΟΥΡΕΝΤΖΗ ΣΚΥΛΙΤΣΗ

«ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ»ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ, ΠΟΥ ΕΝΙΣΧΥΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1821.

Έχει μείνει στην αφάνεια, το έχει αδικήσει η ιστορία και εμείς καταγράφουμε με σεβασμό την ιστορία του. Ευχαριστούμε την οικογένεια Κώστα Κουτσουράδη – Δέσποινας Καραγιάννη που μας άνοιξαν το αρχοντικό και την καρδιά τους και μας ξενάγησαν στα 18 στρέμματα του.
Το αποκαλούμενο «Φωτάκικο», λόγω οικογένειας που το κατοίκησε πιθανότατα στις αρχές του 19ου αιώνα, ήταν ένα ευλογημένο και ευνοημένο πλουσιώτατο κτήμα, λόγω της θέσης του. Είναι στην περιοχή του Φασολά, λίγο μετά τον Περλέα. Είναι το πρώτο κτήμα της περιοχής από τα Θυμιανά προς τον κάμπο που υποδεχόταν στα δυτικά και ανατολικά όρια του τα νερά και τα χώματα των δύο χειμμάρων που κατέβαιναν από τους λόφους των Θυμιανών και του Αγ. Μηνά, οι δύο σημερινοί οδοί του Φραγκοβουνίου.
Ο Κ. Κουτσουράδης μου εξήγησε πως από τα νερά, το εμπόριο του χώματος, των εσπεριδοειδών, των σταφύλιών, των τσικουδιών, των ανθέων των εσπεριδοειδών, της ξυλείας, των ζώων, και άλλως εργασιών υπήρχαν τεράστια έσοδα όλες τις εποχές του χρόνου. Μου εξήγησε πως από τα ίδια τα ξύλα των δέντρων εμπλουτίζεται το χώμα, πως ράντιζαν τα δέντρα με το απόσταγμα της τσουκνίδας για την καταστροφή των μικροβίων, χωρίς φυτοφάρμακα, αλλά και τι θα κάνει για να το αναπλάσει και να αφήσει στα παιδιά του επενδύσεις με επιχειρηματικές δράσεις συνυφασμένες με τον χαρακτήρα του κτήματος, για να μείνουν και τα παιδιά του εκεί, να μη φύγουν.
Μου έδειξε τα υπολείμματα του πύργου, μου εξήγησε ότι οι πύργοι υπήρχαν τα κτήματα για να μπορούν από ειδικές θυρίδες από ψηλά να επιβλέπουν τους εργάτες τα αφεντικά. Με πήγε στους χώρους του παλιού πατητηριού που έβγαζαν το κρασί, και μου έδειξε που υπήρχε η καταπακτή «σαν πηγάδι ήταν» που οδηγούσε στο θησαυροφυλάκιο, ή εκεί που σύμφωνα με τις παλιές αναφορές, υπήρχε το νομισματοκοπείο, που ήταν των Σκυλίτσηδων αλλά και πιθανότατα παλιότερα, των Γενοβέζων. Με πήγε σε όλο το κτήμα, στο χώρο που πάχτωναν τα εσπεριδοειδή, μου έδειξε που ήταν ο χώρος υποδοχής και φιλοξενίας των επισκεπτών, γιατί δεν τους έβαζαν μέσα στον πύργο, μου έδειξε το πρώην χώρο του Φυλακίου, όπου πάλι επέβλεπαν τους εργάτες, αλλά και προφυλαγόταν από πιθανούς ξένους εισβολής, όπως και με τον πύργο. Μου έδειξε τις πολλές νεροδιαβασιές με τις οποίες διοχετευόταν τα νερά από το ένα κτήμα στο άλλο, με αποτέλεσμα να υδροδοτούνται σωστά τα κτήματα και να αποδίδουν το χρυσάφι τους, αλλά και να μην πλημμυρίζουν. Μου είπε όμως και πως μετά τη Σφαγή του 1822 και το σεισμό του 1881, το κτήμα ερημώθηκε, γκρεμίστηκε ο πύργος, πως πέρασε στην οικογένεια Φωτάκη και από εκεί στην οικογένεια Κατσάλα με αγορά και τελικά κατέληξε στην οικογένεια του κληρονομικά. Ο παππούς Κατσάλας ζούσε στην Αμερική, αρκετά χρόνια το κτήμα παρέμεινε απροστάτευτο, και τότε το λεηλάτησαν κυριολεκτικά. Κάποιοι μιλάνε ακόμη και για μεγάλες ποσότητες χρυσών λιρών που «πέταξαν» από το θησαυροφυλάκιο του, πριν το ανακαλύψει η οικογένεια.
Αν θελήσω να εξιστορήσω το πλούσιο εμπόριο και την επιχειρηματικότητα που αναπτυσσόταν εκεί, μπορώ να γράψω τόμους, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.

Η ιστορία του αρχοντικού πρέπει να αρχίζει τουλάχιστον από τa πρώτα χρόνια της εποχής των Γενοβέζων, αφού το κτήμα πρέπει να ανήκε στην οικογένεια Castelli, όπως και το Αντουάνικο με το οποίο συνορεύει δυτικά. Σίγουρα στοιχεία υπάρχουν όμως πολύ αργότερα, όταν σύμφωνα με την καταγραφή Ζολώτα στον τόμο Α2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΣΕΛ. 641, τον Ν. ΠΕΡΡΗ Β’ ΤΟΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΣΕΛ. 418, ΚΑΙ Α’ ΤΟΜΟ ΣΕΛ. 220, 221,223, 224 και 225 καταγράφεται αρχικά ως Σγούτα, και στη συνέχεια ως Σκυλίτση, Τζίφου, Ροϊδη, Φωτάκη και Κατσάλα, κληρονόμοι του οποίου είναι ο Κώστας και η Δέσποινα.
Διαβάστε λοιπόν, και κλείνετε ευλαβικά το κεφάλι:
«Σκυλίτσικο ήταν το κατόπιν Φωτάκικο΄στο τέρμα του ρυακιού που από την Παναγία Παχυά βγαίνει στο δρόμο των Θυμιανών. Η τοιχοποιϊα του παλιού πύργου που διασώζεται σε μικρό μέρος αποδεικνύει την ύπαρξη πολυτελούς κατασκευής. Ανάμεσα στις κυβισμένες πέτρες με τις οποίες ήταν κτισμένοςο πύργος υπάρχουν μικρές πέτρινες ροζέτες, και αυτό το βλέπουμε σε λίγους πύργους, όπως στο Αργέντικο (που τότε ήταν πολύ φτωχό μπροστά του). Οι νεοκατασκευές έχουν καταστρέψει τα παλιά κτίσματα, εκτός από μερικές καμάρες και τμήμα του πύργου, η πόρτα όμως διατηρείται σε καλή κατάσταση. Στην είσοδο του κτήματος υπήρχε μαρμάρινο οικόσημο προφανώς των Σκυλίτσηδων μέχρι τα τελευταία χρόνια, αλλά κλάπηκε. Μάταια το αναζήτησαν πολλές φορές απόγονοι της οικογένειας Σκυλίτση που μένουν στο Λονδίνο. Το κτήμα αυτό ανήκε στο Χατζή Λουρετζή Σκυλίτση που απαγχονίστηκε από τους Τούρκους το 1822, και πώς να μην απαγχονισθεί, αφού ενίσχυε οικονομικά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821. Η παράδοση αναφέρει ότι εκεί τον επισκέφθηκαν απεσταλμένοι της πρώτης επαναστατικής κυβερνήσεως της Ελλάδας για να του ζητήσουν οικονομική ενίσχυση και έμειναν κατάπληκτοι όταν τους γέμισε τα ζεμπίλια χρυσά νομίσματα. Πρόσφερε τεράστια ποσά για την ενίσχυση του αγώνα. Φορτία χρυσού είχαν προέλευση τον πύργο αυτό. Το Φωτάκικο /Σκυλίτσικο, και από εκεί έφευγαν για την ενίσχυση του αγώνα του 1821, κάτι που έκαναν λίγοι αρχοντοχιώτες της εποχής. Στον ίδιο πυργο, του Χατζή Λουρετζή Σκυλίτση κατέφευγαν και πολλοί φτωχοί Χιώτες για οικονομική ενίσχυση, γιατί ήταν πολύ γαλαντόμος άνθρωπος Η προσωπογραφία του υπάρχει στη βιβλιοθήκη Κοραή. Στον Λουρατζή Σκυλίτση ανήκε και το περίφημο κόκκινο κτίριο κοντά στον Αγ. Ιάκωβο στην πλατεία Βουνακίου που σήμερα στεγάζει το Δημοτικό ΚΑΠΗ και τα γραφεία του Ελληνικού Ερυθρού σταυρού. Άλλα αρχοντικά του ήταν στη Βλατταριά, πίσω από τη σημερινή Δημοτική Πινακοθήκη, κοντά στην εκκλησία του Ταξιάρχη, στη συμβολή των οδών Καλοπλύτου και Αγ. Αναργύρων, περίπου εκεί που είναι σήμερα το κατάστημα οικοδομικών υλικών Φράσκου, στον Αγ. Συμεών στην οδό Καλαμπόκα και σε αρκετές άλλες περιοχές. Κλείνουμε ευλαβικά το κεφάλι και το γόνυ στο «άγνωστο» Φωτάκικο/Σκυλίτσικο στο Λουρεντζή Σκυλίτση, αλλά και σε όλο τον κλάδο της οικογένειας των μεγάλων ευεργετών της Χίου και πατριωτών. Θα επανέλθω στο θέμα.

ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ ΤΟ ΦΩΤΑΚΙΚΟ ΤΟΥ Λ. ΣΚΥΛΙΤΣΗ

Next Post

Previous Post

Leave a Reply

© 2018 Παραμεθόριος

Theme by Anders Norén