Παραμεθόριος

Καταγράφοντας την Ιστορία της Χίου

ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΣΚΥΛΙΤΣΗ/ΦΩΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΜΑΧΑΛΑ

ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΣΚΥΛΙΤΣΗ/ΦΩΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΜΑΧΑΛΑ

Στην σημερινή καταγραφή μου, παρουσιάζω την άγνωστη ιστορία δύο κτισμάτων, ενός αρχοντικού και ενός Τζαμίου στην επανάσταση της Χίου, που οδήγησε στη Σφαγή του 1822 από τους Τούρκους. Το Σκυλίτσικο/ Φωτάκικο και το Τζαμί του Φραγκομαχαλά, της πρώην Τουρκοπαροικιάς
Το Σκυλίτσικο/Φωτάκικο έχει μείνει στην αφάνεια, το έχει αδικήσει η ιστορία και εμείς την έχουμε καταγράψει με σεβασμό.
Στις 29 Ιανουαρίου η οικογένεια Κώστα Κουτσουράδη – Δέσποινας Καραγιάννη που μας άνοιξε το αρχοντικό και την καρδιά της και μας ξενάγησε στα 18 στρέμματα του, στην περιοχή του Φασολά, στον Κάμπο.
Την εποχή της επανάστασης του 1821 το κτήμα, το αρχοντικό, ο πύργος ανήκαν στο Χατζή Λουρετζή Σκυλίτση που απαγχονίστηκε από τους Τούρκους το 1822, και πώς να μην απαγχονιστεί, αφού ενίσχυε οικονομικά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821.
Εκεί τον επισκέφθηκαν απεσταλμένοι της πρώτης επαναστατικής κυβερνήσεως της Ελλάδας, με επικεφαλής τον Τομπάζη για να του ζητήσουν οικονομική ενίσχυση. Στην πέργκολα – τσαρδάκι του κτήματος πραγματοποιήθηκε η σύσκεψη με αντιπροσωπία της Δημογεροντίας της Χίου. Η Δημογεροντία αρνήθηκε κάθε συνεργασία και παρακάλεσε τον Τομπάζη να αναχωρήσει ο στόλος για να μην υποστούν δεινά από τους Τούρκους. Οι αντιπρόσωποι της Επαναστατημένης Ελλάδας έμειναν κατάπληκτοι όταν ο Λουρετζής Σκυλίτσης διαχώρισε τη θέση του από τη Δημογεροντία και τους γέμισε τα ζεμπίλια χρυσά νομίσματα. Πρόσφερε τεράστια ποσά για την ενίσχυση του αγώνα. Φορτία χρυσού είχαν προέλευση τον πύργο αυτό. Το Φωτάκικο/Σκυλίτσικο, και από εκεί έφευγαν για την ενίσχυση του αγώνα του 1821, κάτι που έκαναν λίγοι αρχοντοχιώτες της εποχής.
Μετά από αυτή την εξέλιξη αρχικά αποφασίστηκε η αναβολή της προσπάθειας επαναστάσεως της Χίου, αλλά με την πίεση Μπουρνιά – του οποίου τις στρατιωτικές ικανότητες αλλά και την άμετρη φιλοδοξία περιγράφουν με μελανά χρώματα όλοι οι ιστορικοί – πείσθηκε ο Σάμιος Λυκούργος Λογοθέτης να εκστρατεύσει με σχεδόν ανοργάνωτο σώμα, όπου δεν είχαν εξασφαλιστεί ούτε επαρκή πολεμοφόδια. Πιθανά, όπως γράφουν οι Ζολώτας και Βλαστός ίσως οι Σαμιώτες ήθελαν περισσότερο τα Χιώτικα λάφυρα από αρπαγές και λεηλασίες και λιγότερο τους ενδιέφερε η απελευθέρωση της Χίου. Σε αυτό ο Μπουρνιάς δεν είχε σχέση, αλλά έγιναν γνωστές οι φιλονικίες του με το Λογοθέτη για την αρχηγία του εκστρατευτικού σώματος.
Με τα της καταστροφής της Χίου και της ανατίναξης της Τούρκικης ναυαρχίδας από τον Κανάρη θα ασχοληθούμε σε επόμενα δημοσιεύματα, αφού είναι κοντά και η νύχτα της 6ης προς την 7η Ιουνίου, όπου πραγματοποιήθηκε το ηρωικό κατόρθωμα.
Στόχος αυτής της καταγραφής είναι να γράψει και για ένα άλλο γνωστό κτίριο, το οποίο χρησιμοποίησαν οι Λυκούργος Λογοθέτης και Μπουρνιάς και έπαιξε σημαντικό ρόλο στα γεγονότα των ημερών.
Στην ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΤΟΜΟΣ Γ’ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ στις σελ. 510 και 511 ο Γ. Ζολώτας γράφει ότι το εκστρατευτικό σώμα των Σαμιωτών έκαψε και λεηλάτισε τα Τούρκικα καταστήματα και καφενεία στην αγορά της Χίου και τα εκτός του κάστρου τζαμιά. Η φωτιά και οι λεηλασίες φόβισαν τον κόσμο που είχε κλειστεί στα σπίτια του και η Χώρα ήταν μια νεκρή πόλη. Ο φόβος έκανε και τους άρχοντες να προσέλθουν στο Τζαμί της Τουρκοπαροικιάς (Τζαμί Φραγκομαχαλά) όπου τους κάλεσαν οι δύο αρχηγοί, με στόχο να σώσουν όπως μπορούσαν τη Χώρα. Στην σύσκεψη πήγαν οι νεοεκλεγμένοι γέροντες Φραγκιάς, Τσιροπινάς και Μανούσος. ΟΙ δύο αρχηγοί καθόταν σε αρχιερατικούς θρόνους και πρότειναν το χέρι το οποίο αναγκάστηκαν να ασπαστούν οι Δημογέροντες. Εκεί ο Μπουρνιάς τους διάβασε την Προκήρυξη του Υψηλάντη και οι Δημογέροντες αναγκάστηκαν να υποκύψουν και να συζητήσουν για την συνεργασία τους με τα λίγα πυροβόλα και τα ελάχιστα εφόδια που είχαν. Στις 12 Μαρτίου στον ίδιο χώρο, στο Τζαμί της οδού Κ. Μονομάχου, αφού οι εκλεγμένοι Δημογέροντες με εναλλαγές και με τον Μητροπολίτη Πλάτωνα είχαν κλειστεί στην Σκοτεινή φυλακή του κάστρου, εκλέχθηκαν νέοι Γενικοί Έφοροι του νησιού οι Κοζής Βούρος, Παντελής Ζερβουδάκης, Νίκος Φραγκόπουλος, Φραγκούλης Παλλάκης, Πολυχρόνης Διαμαντάρης και Στέφανος Γιαννούδης με πληρεξουσιότητα εκτεταμένη, όπως αναφέρει ο Λ. Λογοθέτης σε επιστολή του προς την Κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδας στις 16 Μαρτίου. Στις 30 Μαρτίου όλα είχαν τελειώσει και άρχισε η Σφαγή μας. Αυτά θα τα καταγράψουμε σε επόμενη αναφορά, πιθανότατα αύριο, γιατί το επόμενο τριήμερο θα απουσιάζω στα ψαρά, για να καταγράψω την υποδοχή της καρδιάς του Κανάρη, του Μιαούλη και οστών της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Συμβολικές οι επιλογές, για να τιμηθεί η προσφορά των τριών ναυτικών νησιών στην επανάσταση του 1821.

ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΣΚΥΛΙΤΣΗ-ΦΩΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΜΑΧΑΛΑ

ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΣΚΥΛΙΤΣΗ-ΦΩΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΜΑΧΑΛΑ

ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΣΚΥΛΙΤΣΗ-ΦΩΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΜΑΧΑΛΑ

Next Post

Previous Post

Leave a Reply

© 2018 Παραμεθόριος

Theme by Anders Norén