Παραμεθόριος

Καταγράφοντας την Ιστορία της Χίου

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

Έγραψα χτές ότι η υπόθεση της κατασκευής του σημερινού λιμανιού μας ήταν άλλη μια υπόθεση «αεροδρόμιο Χίου»! Χρόνια προσπαθούσαν να το κατασκευάσουν και πολλά συμφέροντα το αναβάλανε! Διαδηλώσεις εναντίον της κατασκευής του, αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα, συμπλοκές, δικαστήρια, καταστροφές, έγινε μετά κόπων και βασάνων, μετά απο πολλά χρόνια εκκρεμοτήτων και αντιπαλοτήτων»
Πάμε στην ιστορία της κατασκευής του με εφαλτήρια τα βιβλία «Η πόλη της Χίου 1830-1940 σελ. 104 έως 11, της Δ. Μονιούδη Γαβαλά, και «Το λιμάνι της Χίου» σελ. 60 έως 63 του Ν. Περρή.Η Δ.Μ.Γ. γράφει ότι οι προσπάθειες άρχισαν το 1862, ατόνησε και επανήλθε το 1879. Στις 13 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε Γενική Σύσκεψη με την παρουσία των Προκρίτων, εμπόρων και πλοιάρχων και ορίστηκε δωδεκαμελής επιτροπή που ανέλαβε να διαμορφώσει και να καταθέσει προτάσεις για τη δημιουργία μελέτης. Την αποτελούσαν οι Ρακίτ Χαβάζ Εφέντης Βαμβακάς, Α. Γεωργιάδης, Ν. Κόκκινος, Ι. Στουρινάκης, Δ. Πίττας, Γ. Χωρέμης, Μ. ΖΧυγομαλάς, Γ. Μηλιάδης, Ν. Ζερβούδης και Ιούδας Ναχάρ. Η επιτροπή δεν κατάφερε να προωθήσει το έργο και το ανέλαβε ο Δήμος. Τον Ιούλιο απέστειλε αναφορά προ; τον Πρωθυπουργό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Σαϊτ πασά, με την οποία ζήτησε την έκδοση φιρμανίου για την κατασκευή των λιμενικών έργων. Τίποτα. Έστειλε αίτηση αργότερα και στον Γενικό Διοικητή Σαδίκ πασά. Πάλι τίποτα. Στη συνέχεια έγιναν και άλλες προσπάθειες που ακυρώθηκαν. Μετά απο έξι χρόνια, υπέβαλλαν πρόταση στον Σουλτάνο πο επιτυχημένοι επιχειρηματίες της εποχής Ν.Ι. Παντελίδης και Κ. Ηλιάσκος. ο Ηλιάσκος ήταν απο τους ιδρυτές της Τράπεζας Αθηνών και ο Παντελίδης Χιώτηςεπιχειρηματίας Στις 20 Μαϊου του 1895 εκδόθηκε το Αυτοκρατορικό φιρμάνι που τους εκχωρούσε το προνόμιο της κατασκευής και εκμετάλευσης του λιμανιού.
«Η κατασκευή του δεν εξελίχθηκε χωρίς εμπόδια. Οι νέες αποβάθρες έθιγαν παλιότερα επαγγέλματα και τόπους εργασίας. Υπήρξαν μεγάλες αντιδράσεις.Η προσθήκη χερσαίας ζώνης άλλαζε την αξία οικοδομών και οικοπέδων του Κάτω Αιγιαλού αφού τον μετέβαλε σε εσωτερικό δρόμο της πόλης.Οι αντιδράσεις ήταν έντονες, αλλά ευτυχώς δεν κατόρθωσαν να ματαιώσουν το σπουδαίο αυτό έργο για την πόλη της Χίου», γράφει η.Δ.Μ.Γ, παραθέτοντας και τα απαραίτητα σχεδιαγράμματα.

Νικος Περρής

«Ο Ν. Παντελίδης συνέλαβε την ιδέα της κατασκευής του λιμανιού και ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη το 1890 για να βολιδοσκοπήσει την κατάσταση. Εκεί συνάντησε πρώτα τον Ανδρέα Συγγρό, ο οποίος τον απέφευγε γιατί πίστευε ότι ήθελε να του ζητήσει χρήματα Όταν κατάφερε να τον συναντήσει, του εξήγησε το σχεδιασμό, τον διαβεβαίωσε ότι δεν θέλει χρήματα, αλλά ο Συγγρός χολωμένος με τους Χιώτες απέρριψε τις προτάσεις του. Στην Πόλη ο Παντελίδης γνωρίστηκε με τον Ηλιάσκο, τον έπεισε και άρχισαν τον αγώνα να πεισθεί η Υψηλή Πύλη. Ταυτόχρονα στη Χίο είχε αρχίσει να κινείται και πάλι η «πέμπτη φάλαγγα» για να τορπιλίσει και αυτή την προσπάθεια. Η εταιρεία Παντελίδη – Ηλιάσκου ήδη είχε συγκρουσθεί με ορισμένους ισχυρούς παράγοντες της Χίου από από δικά τους συμφέροντα δεν ήθελαν να κατασκευαστεί το νέο λιμάνι. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ο ναυτικός πράκτορας Νικόλαος Κουβελάς, Δήμαρχος Χίου αργότερα, , ο οποίος είχε τις περισσότερες μαούνες που ξεφόρτωναν τα πλοία. Έμποροι και βιομήχανοι είναι εναντίον στην κατασκευή του, , τα συμφέροντα είναι οικονομικά, πολιτικά, προσωπικά.
Ο Ν. Παντελίδης έχει κινηθεί δραστήρια από το 1890. Έχει ήδη καταρτίσει μελέτες και σχέδια για την κατασκευή του. Στις 20 Ιουλίου του 1892 πηγαίνει και πάλι στην Πόλη για επαφές με τον Τούρκο Νομάρχη (;) Ακήφ πασά. Τον Ιανουάριο του 1893 το Τούρκικο Υπουργείο Δημοσίων Έργων και Εμπορίου ενέκρινε την κατασκευή του λιμανιού με την αρ. 26 απόφαση. Τον ίδιο μήνα το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας Λιμένος Χίου κατάρτισε τον πίνακα διατιμήσεων της μεταφοράς των εμπορευμάτων Αυτό ήταν το έναυσμα της τελικής μετωπικής σύγκρουσης.
Το Χιώτικο εμπόριο, η βυρσοδεψία, η εταιρεία Ρεζή που αγόραζε τα Χιώτικα καπνά, οι ναυτικοί πράκτορες, και άλλοι ενδιαφερόμενοι άρχισαν να ξεσηκώνουν και τους παραγωγούς και έτσι δημιουργήθηκε εκρηκτική ατμόσφαιρα Έφτασαν στη σημείο να αποκαλούν το λιμάνι «Τάφο της Χίου». Τα γεγονότα χειροτέρεψαν ότα ανακοινώθηκε ότι η εταιρεία έπρεπε να εισπράττει δικαιώματα. Το ανεξήγητο είναι ότι η εταιρεία δεν επέβαλλε τέτοιες επιβαρύνσεις που να δικαιολογούν την εξέγερση. Η ίδια αντίδραση σημειώθηκε και για τον τροχιόδρομο ο οποίος προβλεπόταν να επεκταθεί έως τα βυρσοδεψεία, άρχισε το μποϊκοτάρισμα του έργο και η εταιρεία αναγκάστηκε να ακυρώσει την κατασκευή του… Βλέπετε, αν τα προϊόντα μεταφερόταν με τον τροχιόδρομο, θα έχαναν οι καραγωγείς και όλα τα επαγγέλματα που δούλευαν γύρω από αυτούς. Ακολούθησαν συλλαλητήρια, απεργίες, δολιοφθορές στην κατασκευή του έργου, πολλές φορές η αστυνομία αναγκάστηκε να επέμβει σε επεισόδια, έγιναν συλλήψεις, το έργο σταματούσε και ξανάρχιζε.
Άν οι διάφοροι ισχυροί και αδίστακτοι παράγοντες του νησιού κατόρθωναν αρχικά να ματαιώσουν την υπογραφή της σύμβασης και στη συνέχεια τη κατασκευή του έργου, αν περνούσαν μερικά χρόνια θα φτάναμε στην επικράτηση των Νεότουρκων το 1908, που ήταν κάθετα επιθετικοί απέναντι σε κάθε τι Ελληνικό, αλλά στη συνέχεια και στην απελευθέρωση το 1912, όπου το νέο και φτωχό Ελληνικό κράτος θα ήταν αδύνατο να χρηματοδοτήσει ένα τόσο μεγάλο έργο. «Είναι ατύχημα», γράφει και ο Περρής, που η αποφασιστικότητα των υπευθύνων της εταιρίας Λιμένος Χίου δεν λύγισε, γιατί αν τότε ακυρωνόταν το έργο, δεν θα γινόταν ποτέ.
Καταλάβατε, τι λιμάνι τότε, τι αεροδρόμιο τώρα…..

Στις φωτ. που έχουν δημοσιευθεί ξανά, το παλιότερο και το νέο λιμάνι.

(Πατήστε τις φωτογραφίες για μεγαλύτερο μέγεθος)

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΧΙΟΥ Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

Next Post

Previous Post

Leave a Reply

© 2018 Παραμεθόριος

Theme by Anders Norén